مکنون میامین

از قانون امور گمركی مصوب 30/3/1350 با اصلاحات و الحاقات بعدی


فصل اول ـ كلیات
 ماده 1 ـ مفاهیم اصطلاحات گمركی به كار برده شده در مواد مختلف این قانون طبق تعریفی است كه از طرف شورای همكاریهای گمركی بروكسل  به صورت مجموعه برای كشورهای عضو، منتشر شده یا می شود.
 ماده 2 ـ
 الف ـ حقوق گمركی وجوهی است كه میزان آن به موجب جدول تعرفه گمركی ضمیمه این قانون تعیین و دریافت می شود.
ب ـ سود بازرگانی وجهی است كه بر اساس قانون انحصار تجارت خارجی به موجب تصویبنامه هیأت وزیران برقرار می گردد.
ج ـ هزینه های گمركی وجوهی است كه میزان و شرایط آن با تصویب هیأت وزیران برای تخلیه و باربری و بارگیری، انبارداری، آزمایش و  تعرفه بندی، بدرقه كالا و خدمات فوق العاده تعیین می شود. ترتیب وصول و نحوه مصرف این وجوه طبق آیین نامه گمركی تعیین می شود.
 د ـ عوارض دریافتی به وسیله گمرك وجوهی است كه وصول آن طبق مقررات به عهده گمرك واگذار می شود.
ه‍ ـ منظور از اظهار مندرج در این قانون ذكر اوصاف و مشخصات كامل كالا در اظهارنامه تسلیمی  به گمرك است به شكلی كه با توجه به آن اوصاف  و مشخصات كالای  اظهار شده مشخص و از غیر آن به نحو روشن متمایز گردد.
 ماده 11 ـ در مورد كالایی كه بدون ابراز سیاهه خرید به گمرك اظهار شود و یا ارزش مندرج در سیاهه خرید به نظر گمرك نامتناسب باشد گمرك باید  ارزش كالا را بر اساس ارزش كالای صادراتی مثل یا مشابه در كشور مبداء همزمان با تاریخ خرید یا بر اساس فهرست قیمتهای فروش همان كالا در كشور  مبداء منهای تخفیف یا جوایز صادراتی عادله تعیین كند.
 در صورتی كه به اطلاعات فوق دسترسی نباشد گمرك ارزش عمده فروشی همان نوع كالا یا مشابه آن را با توجه به كشور مبداء در بازار داخلی در زمان  ترخیص منهای حقوق گمركی و سود بازرگانی و عوارض و سایر هزینه های بعد از ورود و همچنین سود عادله تشخیص و آن را به  عنوان ارزش كالا  مأخذ احتساب حقوق گمركی و سود بازرگانی و هزینه های گمركی و عوارض قرار خواهد داد.
 تبصره ـ ضوابط این ماده در آیین نامه گمركی تعیین خواهد شد.
 ماده 12 ـ ارزش تعیین شده از طرف گمرك در صورتی كه ظرف یك ماه از تاریخ ابلاغ كتبی نظر گمرك به صاحب كالا مورد اعتراض قرار نگیرد  قطعی است و در صورت اعتراض رسیدگی به آن در صلاحیت كمیسیون رسیدگی به اختلافات گمركی مذكور در ماده 51 خواهد بود.
 ماده 13 ـ در صورتی كه صاحب كالا ظرف سی روز از تاریخ قطعی شدن تشخیص گمرك یا از تاریخ ابلاغ رأی قطعی كمیسیون رسیدگی به  اختلافات گمركی كالا را با پرداخت وجوهی كه به ورود قطعی آن تعلق می گیرد ترخیص نكند در این صورت پس از انقضای حداقل 4 ماه از تاریخ ورود  كالا گمرك می تواند  بدون رعایت اخطار و آگهی آن را طبق ضوابط ماده 25 به فروش رسانده و وجوهی را كه به ورود قطعی آن كالا تعلق می گیرد بر اساس ارزش قطعی شده محسوب و برداشت كند.
 ماده 14 ـ كالایی كه ترخیص قطعی نشده است وثیقه پرداخت كلیه وجوهی كه به ورود قطعی آن كالا تعلق می گیرد و سایر بدهیهای قطعی صاحب كالا بابت حقوق گمركی و سود بازرگانی و هزینه های گمركی و عوارض می باشد.
 گمرك نمی تواند  قبل از دریافت كلیه وجوه مزبور اجازه تحویل كالا را بدهد.
 تبصره 1 ـ صاحب كالا از نظر گمرك در مورد كالای بازرگانی كسی است كه نسخ اصلی اسناد خرید یا حمل به نام او صادر و از طرف بانك مهر شده و حواله ترخیص نیز به نام او باشد و یا اسناد مهر شده مزبور به نام وی ظهرنویسی و صحت امضاء واگذارنده از طرف مقام صلاحیتدار گواهی شده  باشد.
 تبصره 2 ـ گمرك می تواند  با موافقت وزارت دارایی كالای متعلق به وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی و وابسته به دولت را با تعهد مسؤولان مالی سازمان مربوط با تعیین مهلت و كالای متعلق به اشخاص را با اخذ ضمانت نامه بانكی و علاوه كردن بهره به میزانی كه هر سال از طرف وزارت دارایی  اعلام خواهد شد و تعیین مهلتی كه حداكثر بیش از یك سال نباشد به طور قطعی ترخیص كند.
 ماده 15 ـ توقیف كالا از طرف مقامات صالح به هر عنوان كه باشد به  استثناء مواردی كه مقامات قضائی به استناد ماده 5 () قانون مجازات عمومی  دستور توقیف كالا را بدهند مانع از متروكه شدن كالا یا اجرای مقررات مربوط به آن نخواهد بود و در صورت فروش كالا پس از كسر كلیه وجوهی كه به  ورود قطعی آن كالا تعلق می گیرد و سایر بدهیهای قطعی صاحب كالا به گمرك بابت حقوق گمركی و سود بازرگانی و هزینه های گمركی و عوارض مازاد  در حدود دستورهای مقامات صالح در توقیف خواهد ماند.
 تبصره ـ گمرك مجاز است هرگونه مطالبات گمركی قطعی ناشی از اجرای این قانون را از اشخاص حقیقی یا حقوقی از طریق عملیات اجرائی طبق  آیین نامه اجرای قانون مالیاتهای مستقیم وصول كند.
 ماده 16  (اصلاحی 23/4/1359 و 6/11/1387) ـ هرگاه بعد از ترخیص كالا از گمرك معلوم گردد وجوهی كه وصول آن به عهده گمرك می باشد بیشتر یا كمتر از آن چه مقرر بوده دریافت  گردیده یا اساساً دریافت نشده و یا این كه اشتباهی دریافت گردیده است گمرك و صاحب كالا می توانند ظرف چهار ماه از تاریخ صدور سند ترخیص كالای مورد بحث بر حسب مورد تمام یا مابه التفاوت را از یكدیگر مطالبه و دریافت كنند.
 اضافه یا كسر دریافتی كمتر از یك میلیون (000/000/1) ریال قابل مطالبه و دریافت طرفین نخواهد بود.()
 رد اضافه دریافتها از درآمد جاری به عمل خواهد آمد.()
 تبصره 1 ـ كسر دریافتهای ناشی از اظهار خلاف نسبت به نوع جنس توأم با تسلیم اسناد نادرست از شمول مقررات این ماده خارج و مشمول فصل  چهارم این قانون خواهد بود.
 تبصره 2 ـ اشخاصی كه كسر دریافتی از آنها مطالبه می شود هرگاه نسبت به مبلغ مورد مطالبه اعتراض داشته باشند می توانند ظرف سی روز از  تاریخ ابلاغ مطالبه نامه دلائل اعتراض خود را كتباً به گمرك اعلام دارند در این صورت اداره گمرك به اعتراض نامه واصله دقیقاً رسیدگی می كند و در  مواردی كه اعتراض موجه شناخته شود از ادامه مطالبه خودداری خواهد كرد وگرنه دلیل رد اعتراض را به مؤدی ابلاغ و پرداخت وجه را مطالبه می كند . در صورتی كه مؤدی ظرف سی روز از مطالبه اولیه، اعتراض نكرد یا ظرف یك هفته پس از ابلاغ ثانوی تقاضای ارجاع امر را به كمیسیون رسیدگی به  اختلافات گمركی ننمود یا وجه مورد مطالبه را نپرداخت عملیات اجرائی شروع می شود و اگر بعد از انقضاء سی روز از تاریخ مطالبه اولیه، اعتراض خود را تسلیم كرد رسیدگی به موضوع موكول به پرداخت یا تأمین مبلغ مورد مطالبه خواهد بود.
تبصره3 (الحاقی 17/9/1358) ـ مهلت چهارماه مقرر در این ماده در مواردی كه مطالبه مابه التفاوت ناشی از اختلاف ارزش باشد 8 ماه خواهد بود.
 فصل دوم ـ  شرایط عمومی ترخیص
 ماده 17 ـ مؤسسات حمل و نقل زمینی و دریایی و هوایی مكلفند هنگام ورود كالا یك نسخه رونوشت از بارنامه هر قلم از كالای وارداتی را به  ضمیمه فهرست كل بار مانیفست (Manifeste) و اظهارنامه اجمالی به  گمرك تسلیم كنند.
 ماده 18 ـ تسلیم اظهارنامه و تشریفات گمركی و ترخیص كالا و پرداخت كلیه وجوهی كه به ورود قطعی آن كالا تعلق می گیرد در اولین گمرك مجاز،  انجام می شود. اداره كل گمرك مكلف است برای رسیدگی به تشریفات گمركی انواع اظهار مندرج در ماده 19، نام گمركهای مجاز را منتشر كند.
 تبصره 1 ـ گمرك مكلف است كالایی را كه در بارنامه آن، مقصد یكی از شهرهای داخلی ذكر شده است به شرط این كه در شهر مزبور گمرك مجاز و  مجهز برای انجام تشریفات گمركی كالای تجاری وجود داشته باشد به تقاضای حمل كننده یا صاحب كالا برای حمل یكسره به قصد پروانه ترانزیت  داخلی  «حمل كالا از یك گمرك به گمرك دیگر قبل از انجام تشریفات قطعی گمركی» با شرایطی كه در آیین نامه گمركی تعیین می شود صادر كند.
 تبصره 2 ـ اداره كل گمرك می تواند  دستور حمل كالای وارده را از یك گمرك به گمرك دیگر ( ترانزیت داخلی اداری) صادر كند.
 ماده 19 ـ كالای وارده به كشور را می توان برای یكی از منظورهای زیر اظهار كرد:
1 ـ ورود قطعی.
2 ـ ورود موقت.
3 ـ اعاده به خارج از كشور ( مرجوعی).
4 ـ ترانزیت خارجی.
5 ـ ترانزیت داخلی.
 تبصره 1 ـ عملیاتی كه از طرف گمرك نسبت به اظهارنامه و كالای مربوط به آن انجام و منتهی به صدور پروانه گمركی در موارد بندهای یك تا چهار  این ماده می گردد تشریفات قطعی گمركی و در مورد بند پنجم تشریفات غیرقطعی گمركی نامیده می شود.
 تبصره 2 ـ مقررات مربوط به بسته های پیك سیاسی و محمولات و مرسولات پست بین المللی در آیین نامه گمركی تعیین خواهد شد.
 تبصره 3 ـ طرز عمل نسبت به ورود كالایی كه منحصراً در فروشگاه آزاد فرودگاهها به مسافرین خروجی فروخته می شود در آیین نامه گمركی تعیین می گردد.
 ماده 20 ـ انجام تشریفات گمركی اعم از قطعی و غیر قطعی جز در مواردی كه در آیین نامه گمركی تعیین می شود منوط به تسلیم اظهارنامه به گمرك می باشد. طرز تنظیم و تسلیم اظهارنامه و پیوستهای آن و ترتیب ممیزی و بازبینی كالا در آیین نامه گمركی تعیین می شود.
 ماده 21 ـ در مواردی كه بین گمرك و اظهاركننده اختلاف حاصل شود ( جز در مورد اختلاف از جهت غیر مجاز یا مجاز مشروط یا ممنوع بودن كالا)  و ترخیص كالا مستلزم پرداخت مبلغی بیش از آن چه اظهار شده است باشد اظهاركننده می تواند  حقوق گمركی و سود بازرگانی و هزینه های گمركی و  عوارض را بر اساس اظهار خود نقداً به طور قطع پرداخت و تفاوت و جریمه احتمالی را به طور سپرده نقدی یا ضمانت نامه بانكی تودیع و كالا را  مرخص كند. در مواردی كه صاحب كالا به  انتظار اعلام نظر قطعی گمرك از ترخیص كالا خودداری كند می تواند كلیه وجوه پرداختی مربوط را مسترد  دارد. در صورتی كه نظر قطعی گمرك منطبق با اظهار صاحب كالا باشد صاحب كالا از پرداخت حق انبارداری از تاریخ اظهار تا تاریخ اعلام نظر قطعی و  نهایی گمرك به نامبرده معاف است و همچنین كالای وارده به گمرك مدتی را كه مقررات یا دستورهای دولتی با تشخیص گمرك من غیرحق مانع از  ترخیص آن شده یا می شود با تصویب اداره كل گمرك در هر مورد از پرداخت حق انبارداری معاف خواهد بود.
فصل سوم ـ كالای متروكه
 ماده 22 ـ حداكثر توقف هر كالا از تاریخ تسلیم مانیفست یا اظهارنامه اجمالی برای یكی از منظورهای مندرج در بندهای 1 تا 4 ماده 19 چهار ماه  خواهد بود و در صورتی كه ظرف مدت مزبور برای انجام تشریفات قطعی گمركی و وظائفی كه به عهده اظهاركننده است اقدام نشود كالا متروكه  محسوب می گردد.()
 تبصره 1 ـ كالای فاسدشدنی كه ضوابط و طبقه بندی آنها در آیین نامه گمركی تعیین خواهد شد و همچنین كالایی كه نگهداری آن ایجاد خطر یا  هزینه ( غیر از انبارداری متعارفی) می كند از شمول مقررات این ماده خارج و مشمول مقرراتی است كه در آیین نامه گمركی تعیین خواهد شد.
 تبصره 2 (اصلاحی 2/8/1357) ـ در موارد استثنائی كه به تشخیص گمرك ایران عدم اقدام به تحویل گرفتن كالا از گمرك ظرف مدت 4 ماه مذكور در این ماده معلول علل موجهی باشد گمرك می تواند مهلت مقرر در این ماده را به تقاضای كتبی صاحب مال حداكثر  تا 4 ماه دیگر به شرط پرداخت حق انبارداری تمدید كند.
 در این قبیل موارد بعد از انقضاء مهلت، گمرك می تواند كالا را طبق مقررات كالای متروكه به فروش برساند.
 تبصره 3 ـ مهلت توقف كالای مورد نیاز مؤسسات تولیدی كه به  انبارهای اختصاصی یا انبارهای عمومی  رسمی  انتقال داده شده محدود به مدت  چهار ماه مقرر در این ماده نبوده و گمرك مجاز است با موافقت وزارت دارایی برای مدت متناسب كه مقتضی بداند آن را تمدید كند.
 تبصره 4 ـ تا زمانی كه كالا در گمرك موجود است صاحب كالا حق دارد اظهارنامه خود را كه برای یكی از منظورهای پنجگانه مندرج در ماده 19 این  قانون تسلیم كرده به اظهارنامه دیگر تبدیل كند مشروط بر این كه اظهار اول با رعایت مفاد ماده 31 مستلزم ضبط كالا نباشد و در صورتی كه اظهار اول  مستلزم پرداخت جریمه باشد اجازه تبدیل عنوان وقتی داده می شود كه اظهاركننده قبلاً جریمه مقرر را بپردازد. در صورتی كه حقوق گمركی و سود  بازرگانی و عوارض از بابت اظهار قبلی پرداخت شده باشد مسترد خواهد شد.
تبصره 5 (الحاقی 8/3/1356) ـ حداكثر مدت توقف كالا در انبارها و اماكن گمركی در فرودگاههای كشور (30) روز است و پس از آن كالا متروكه تلقی می شود. هزینه انبارداری در فرودگاهها از روز سوم تخلیه، محاسبه و دریافت خواهد شد.
هرگاه پس از انقضاء مدت هفت (7) روز، از تاریخ ابلاغ اخطار گمرك دائر به متروك شدن كالا نسبت به ترخیص و خروج آن از گمرك اقدام نشود كالای مزبور از طریق حراج به فروش خواهد رسید. و در مورد وجوه حاصل از فروش طبق مقررات قانونی عمل خواهد شد.
تبصره 6 (الحاقی 8/3/1356) ـ به گمرك ایران اجازه داده می شود كلیه مواد شیمیایی مذكور در قسمتهای ششم و هفتم جدول تعرفه گمركی و مواد آتش زا كه پس از انقضاء مدت بیست (20) روز از تاریخ اولین اخطار بعد از ورود كالا به صاحبان آن ترخیص نشود طبق آیین نامه ای كه از طرف وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید اقدام به فروش نماید و در صورتی كه امكان فروش نباشد معدوم خواهد شد.
در صورتی كه نام بانك ذی نفع در اسناد ذكر شده باشد رونوشت اخطاری كه برای صاحب كالا فرستاده می شود به بانك ذی نفع نیز ابلاغ می گردد.
تا زمانی كه عدم ترخیص كالا ناشی از قصور صاحب كالا نبوده و مورد تأیید گمرك ایران باشد اقدام در فروش متوقف خواهد ماند.
 ماده 23 ـ هرگاه تشریفات گمركی كالای صادراتی اعم از قطعی و موقت و كابوتاژ (Cabotage) و انتقالی و همچنین از آب گرفته از تاریخ تحویل  به گمرك ظرف مدت چهار ماه انجام نشود و كالایی كه تشریفات گمركی آن انجام شده یا به فروش رسیده از تاریخ صدور پروانه گمركی یا سند فروش تا  انقضاء چهار ماه از گمرك خارج نشود متروكه محسوب می گردد مگر آن كه بر اساس تبصره 2 ماده 22 برای آنها تقاضای تمدید مهلت شده باشد.
تبصره (الحاقی 8/3/1356) ـ در فرودگاههای كشور حداكثر توقف كالا پس از صدور سند ترخیص یا قبض فروش، سی (30) روز است و پس از آن كالا متروكه تلقی و با رعایت تبصره پنج ذیل ماده22 این قانون به فروش خواهد رسید و در مورد وجوه حاصل از فروش طبق مقررات قانونی عمل خواهد شد.
 ماده 24 (اصلاحی 2/8/1357) ـ بیست روز پس از متروكه شدن كالا، گمرك مكلف است به ترتیب مقرر در آیین  نامه اجرائی قانون امور گمركی كالا را به فروش برساند.()
تبصره1 (الحاقی 2/8/1357) ـ گمرك مكلف است در موقع تسلیم قبض انبار (رسید كالا) یا مبادله برگهای دیگری كه حاكی از رسید كالا (تالی) باشد با درج متن مواد 22 و 24 قانون امور گمركی در ظهر قبوض انبار یا برگهای دیگری كه حاكی از رسید كالا (تالی) هستند تاریخ متروكه شدن كالا و نحوه فروش آن را جهت اطلاع به صاحب كالا و در صورت معلوم نبودن صاحب كالا به فرستنده اعلام دارد.
تبصره2 (الحاقی 2/8/1357) ـ شركتهای حمل و نقل یا حامل كالا مكلفند تاریخ تحویل كالا به گمرك همچنین مفاد مواد 22 و 24 قانون امور گمركی را حداكثر پنج روز بعد از تحویل كالا به گمرك به صاحب كالا و یا گیرنده و در صورتی كه صاحب كالا یا گیرنده مشخص نباشد به فرستنده كالا یا بانك واسطه اطلاع دهند. در صورتی كه شركتهای حمل و نقل یا حامل كالا به تكلیف مقرر در این تبصره عمل ننمایند مطابق مقررات مسؤول جبران خساراتی هستند كه از این راه به صاحب كالا وارد شده است.
 ماده 25 ـ كالای متروكه به تشخیص گمرك به یكی از طرق زیر:
1 ـ حراج.
2 ـ مزایده كتبی.
3 ـ خرده فروشی.
 به ترتیبی كه در آیین نامه گمركی تعیین می گردد فروخته خواهد شد () و از حاصل فروش كالا پس از وضع هزینه های مربوط از قبیل هزینه فروش و حمل و  بیمه داخلی و كلیه وجوهی كه به ورود قطعی آن كالا تعلق می گیرد و سایر بدهیهای قطعی صاحب كالا به گمرك برداشت و بقیه به حساب سپرده منظور  خواهد شد و اگر صاحب كالا ظرف مدت دو سال از تاریخ فروش یا ارائه اسناد و مدارك به مطالبه سپرده اقدام نكند سپرده مزبور برای اقدام قانونی در  اختیار دادستان شهرستانی كه كالا در آن جا به  فروش رفته گذارده می شود.
 تبصره ـ هرگاه صاحب كالا بعد از نشر آگهی حراج و قبل از آن كه گمرك كالای متروكه را به فروش رسانده باشد كالای خود را برای ورود قطعی یا  موقت صدور قطعی یا موقت، اعاده به خارج، ترانزیت خارجی و كابوتاژ (Cabotage) اظهار و بلافاصله كلیه وجوهی كه با توجه به نوع اظهار آن كالا  تعیین می شود و همچنین هزینه های حراج و سایر هزینه های مربوط به آن را بپردازد گمرك از فروش آن كالا خودداری خواهد كرد. ()
 فصل چهارم
 تخلفات و قاچاق گمركی
 ماده 26 ـ وسائط نقلیه آبی اعم از خالی یا حامل كالا كه از خارج وارد آبهای كشور می شود باید فقط در اسكله های مجاز پهلو بگیرد یا در لنگرگاههای مجاز لنگر بیندازد و قبل از انجام تشریفات گمركی نباید كالایی تخلیه یا بارگیری یا از اسكله ها یا لنگرگاهها خارج شود.
 هواپیمایی كه از خارج وارد كشور می شود باید فقط در فرودگاه مجاز فرود آمده و تشریفات گمركی مقرر درباره آن انجام شود و مقامات مسؤول  فرودگاه ها حق ندارند قبل از انجام تشریفات گمركی اجازه پرواز بدهند.
 وسائط نقلیه زمینی باید از راههای مجاز وارد كشور شده و یكسره به  اولین گمرك مرزی وارد و تشریفات گمركی آن انجام شود.
 تبصره 1 ـ اسكله ها و لنگرگاهها و فرودگاهها و راههای مجاز گمركی از طرف اداره كل گمرك اعلام می شود.
 تبصره 2 ـ تخلف از مقررات این ماده جز در مواردی كه قبلاً از گمرك كسب اجازه شده باشد و یا در موارد قهری یا اضطراری كه باید ثابت شود، در مورد وسائط نقلیه خالی مستوجب پرداخت جریمه از یك هزار تا پنج هزار ریال طبق آیین نامه گمركی خواهد بود ( تعلق این جریمه مانع اجرای سایر  مجازاتهای قانونی نخواهد بود) و در مورد وسائط نقلیه حامل كالا طبق ماده 29 رفتار می شود.
 ماده 27 ـ تخلفات گمركی ناشی از اظهار خلاف واقع و یا تسلیم اسناد یا سیاهه نادرست به گمرك ( به استثنای اسناد یا سیاهه جعلی كه مشمول قوانین  مربوط به خود خواهد بود) كه منجر به عدم وصول حقوق گمركی و سود بازرگانی و هزینه های گمركی و و عوارض به میزان واقعی بشود علاوه از  وصول مابه التفاوت موجب پرداخت جریمه ای است كه میزان آن در آیین نامه گمركی تعیین می گردد و در هر حال نباید از یك برابر مابه التفاوت مبلغ  اظهار شده با آن چه واقعاً باید پرداخت شود تجاوز كند و همچنین موارد تعلق جریمه به تخلفات ناشی از اجرای سایر مقررات گمركی و میزان آن در  آیین نامه گمركی تعیین خواهد شد.
 تبصره ـ در صورتی كه تخلفات مذكور در این ماده مربوط به نوع جنس بوده و توأم با تسلیم اسناد یا سیاهه نادرست باشد تا یك سال بعد از خروج كالا از گمرك كشف شود ترتیب مطالبه مابه التفاوت و جریمه و وصول آن و صدور اجرائیه و نحوه اعتراض و انجام عملیات اجرائی طبق تبصره 2 ماده 16 خواهد بود.
 ماده 28 ـ هرگاه در ضمن كالایی كه منظماً به گمرك وارد گردیده كالایی مشاهده شود كه در اظهارنامه اجمالی و فهرست كل بار ( مانیفست Manifeste) یا بارنامه وسیله نقلیه ذكری از آن نشده و یا بر عكس كالایی در اظهارنامه اجمالی و فهرست كل بار ( مانیفست Manifeste) یا بارنامه  ذكر شود كه به گمرك تحویل نگردیده و برای توضیح علت اختلاف ظرف شش ماه اسناد و مدارك مورد قبول گمرك از طرف مؤسسه حامل كالا ارائه  نشود حسب مورد به شرح زیر رفتار خواهد شد:
 در مورد اضافه تخلیه به ضبط جنس اضافی اكتفاء خواهد شد. در مورد كسر تخلیه مبلغ جریمه برای كالای مجاز عبارت خواهد بود از یك برابر و نیم  وجوهی كه به ترخیص قطعی كالا تعلق می گیرد مشروط بر این كه از یك برابر بهای سیف تجاوز نكند و در مورد كالای ممنوع الورود یا غیرمجاز جریمه  معادل دو برابر بهای سیف كالا خواهد بود.
 اگر ظرف مهلت مقرر با توجه به اوضاع و احوال یا ارائه اسناد و مدارك مورد قبول گمرك ثابت گردد كه نسبت به اختلاف، سوء نیتی نبوده گمرك می تواند در مورد اضافه برای هر عدل یا بسته ده ریال كه حداكثر از 5 هزار ریال تجاوز نكند و نسبت به كسری برای هر عدل یا بسته 50 ریال كه حداكثر  از 20 هزار ریال تجاوز نكند جریمه اخذ و اجازه اصلاح اظهارنامه اجمالی را بدهد.
 تبصره 1 ـ در مورد كسری اگر كالا در مدت مقرر به یكی از گمركات كشور تحویل شود و یا معلوم گردد كه كسری در اثر عدم امكان تخلیه ناشی از  پارگی عدلها و یا شكستگی صندوق و لفاف و نظائر آن و یا فاسد بودن كالا بوده است از اخذ جریمه صرف نظر می شود.
 تبصره 2 ـ مسؤول پرداخت جرائم مقرره فوق در مورد مؤسسات حمل و نقل كه دارای نمایندگی در ایران هستند نمایندگیهای مزبور خواهند بود و  در مورد وسائل نقلیه كه نمایندگی رسمی  ندارند اداره گمرك می تواند به منظور وصول جرائم احتمالی تأمین لازم اخذ كند.
 ماده 29 ـ موارد مشروحه زیر قاچاق گمركی محسوب می شود:
1 (17/12/1382) ـ وارد كردن كالا به كشور یا خارج كردن كالا از كشور به ترتیب غیر مجاز.()
2 ـ خارج نكردن وسائط نقلیه و یا كالایی كه به عنوان ورود موقت یا ترانزیت خارجی وارد كشور شده به استناد اسناد خلاف واقع مبنی بر  خروج وسائط نقلیه و كالا.
3 ـ بیرون بردن كالای تجارتی از گمرك بدون تسلیم اظهارنامه و پرداخت حقوق گمركی و سود بازرگانی و عوارض، خواه عمل در حین خروج از  گمرك یا بعد از خروج كشف شود.
هرگاه خارج كننده غیر از صاحب مال یا نماینده قانونی او باشد گمرك عین كالا و در صورت نبودن كالا بهای آن را كه از مرتكب گرفته می شود پس از  دریافت حقوق گمركی و سود بازرگانی و عوارض مقرره به صاحب كالا مسترد می دارد و مرتكب طبق مقررات كیفری تعقیب خواهد شد.
4 ـ تعویض كالای ترانزیت خارجی یا برداشتن از آن.
5 ـ اظهار كردن كالای ممنوع الورود یا غیر مجاز تحت عنوان كالای مجاز یا مجاز مشروط با نام دیگر.
6 ـ وجود كالای اظهارنشده ضمن كالای اظهار شده به استثناء مواردی كه كالای مزبور از نوع مجاز بوده و مأخذ حقوق گمركی و سود بازرگانی و  عوارض آن بیشتر از مأخذ حقوق گمركی و سود بازرگانی و عوارض كالای اظهار شده نباشد.
 كالای اظهارنشده ضمن كالای ترانزیتی اعم از این كه كالای مزبور مجاز یا مشروط و یا ممنوع باشد مشمول این بند خواهد بود.
7 ـ خارج نكردن یا وارد نكردن كالایی كه ورود یا صدور قطعی آن ممنوع یا مشروط باشد ظرف مهلت مقرر از كشور یا به كشور كه به  عنوان  ترانزیت خارجی یا ورود موقت یا كابوتاژ (Cabotage) یا خروج موقت یا مرجوعی اظهار شده باشد جز در مواردی كه ثابت شود در عدم خروج یا  ورود كالا سوء نیتی نبوده است.
8 ـ واگذاری كالای معاف مندرج در ماده 37 به هر عنوان بر خلاف مقررات این قانون و یا بدون پرداخت حقوق گمركی و سود بازرگانی و عوارض  مربوط.
9 ـ اظهار كردن كالای مجاز تحت عنوان كالای مجاز دیگری كه حقوق گمركی و سود بازرگانی و عوارض آن كمتر است با نام دیگر و با استفاده از  اسناد خلاف واقع.
10 ـ بیرون بردن كالا از گمرك با استفاده از شمول معافیت با تسلیم اظهارنامه خلاف یا اسناد خلاف واقع.
بند11 (الحاقی مصوب 22/10/1358) ـ به موجب قانون راجع به كاهش جریمه متخلفین در صادرات فرش و لغو لایحه قانونی اصلاح قانون راجع به الحاق یك تبصره به بند11 ماده 29 قانون امور گمركی مصوب 23/4/1359 شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران مصوب 18/11/1360 لغو شده است.()
 ماده 30 ـ اشخاصی كه مرتكب قاچاق شوند اگر دارای كارت بازرگانی باشند در صورت محكومیت علاوه بر مجازاتهای مربوط از عضویت اتاق  بازرگانی و صنایع و معادن ایران و یا شعب آن در شهرستانها به  طور  موقت یا دائم محروم شده و كارت بازرگانی آنان نیز باطل می شود و در صورتی كه موضوع به دادگاه ارجاع نشده باشد بنا به پیشنهاد گمرك و تشخیص كمیسیونی مركب از نمایندگان وزارت اقتصاد و اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران  و اداره كل گمرك ممكن  است به طور موقت یا دائم از عضویت اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران محروم گردند. در هرحال این اقدام مانع از تعقیب  مرتكب در مراجع قانونی نخواهد بود.
 تبصره ـ محرومیت از عضویت اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران مانع از ترخیص كالایی كه طبق مقررات قبل از محرومیت برای آن گشایش  اعتبار شده یا حمل گردیده نخواهد بود.
 ماده 31 ـ كالایی كه ورود آن قانوناً ممنوع یا طبق مقررات صادرات و واردات سالانه غیر مجاز باشد هرگاه برای ورود قطعی یا ترانزیت داخلی با نام  و مشخصات كامل و صحیح اظهار شود، گمرك باید از ترخیص آن خودداری و به صاحب كالا یا نماینده وی كتباً اخطار كند كه حداكثر ظرف سه ماه با  انجام كلیه تشریفات، آن كالا را از كشور خارج كند. در صورتی كه كالا را ظرف مدت مزبور از كشور خارج نكند گمرك كالا را ضبط و مراتب را به صاحب  آن یا نماینده او ابلاغ خواهد كرد. ()
 صاحب كالا حق دارد از تاریخ ابلاغ ضبط، تا دو ماه به دادگاه شهرستان () مراجعه كند در غیر این صورت كالا به ملكیت قطعی دولت در خواهد آمد.
 تبصره 1 ـ كالایی كه ورود آن قانوناً جرم شناخته شده از شمول این ماه مستثنی و طبق قوانین و مقررات مربوط نسبت به آن عمل خواهد شد.
 تبصره 2 ـ كالایی كه طبق مقررات عمومی  صادرات و واردات، ورود آن غیر مجاز و برای ترانزیت خارجی یا ورود موقت در اظهارنامه ترانزیت داخلی و  اسناد ضمیمه آن قید شده باشد مشمول این ماده نخواهد بود.
 ماده 32 ـ در مورد كالای موضوع ماده 31 كه اشتباهاً به جای كالای مجاز ولی بدون استفاده از اسناد خلاف واقع از گمرك مرخص شده و از تاریخ  ترخیص بیش از شش ماه نگذشته باشد به شرح زیر رفتار خواهد شد:
1 ـ در صورتی كه تمام یا قسمتی از كالای ترخیص شده در اختیار صاحب كالا باشد كالا فوری توقیف و پس از رد حقوق گمركی و سود بازرگانی و  عوارض دریافتی طبق مقررات ماده 31 رفتار خواهد شد.
2 ـ در صورتی كه تمام یا قسمتی از كالای ترخیص شده در اختیار صاحب كالا نباشد مابه التفاوت حقوق گمركی و سود بازرگانی و عوارض مقدار  به دست  نیامده ( در صورت تعلق) دریافت می شود.
 ماده 33 ـ گمرك می تواند  در موارد مخصوصی كه در آیین نامه گمركی تعیین می شود كالایی را كه ضبط شده و به ملكیت قطعی دولت در آمده است  معدوم نماید و یا بر اساس مقررات مربوط به فروش كالای متروكه، به فروش برساند و یا با تشخیص وزیر دارایی به طور رایگان به  مؤسسات عام المنفعه  و خیریه تحویل نماید.()
 ماده 34 ـ در مورد كالای فاسدشدنی و همچنین كالایی كه نگهداری آن ایجاد هزینه ( غیر از هزینه متعارف انبارداری) می كند و همچنین كالایی كه از  تاریخ ضبط آن 18 ماه گذشته ولی تكلیف نهایی آن از طرف مراجع صلاحیتدار معلوم نشده باشد گمرك می تواند آن را طبق ماده 25 این قانون به فروش  رسانیده حاصل فروش آن را تا تعیین تكلیف نهایی به عنوان سپرده نگاهداری كند مگر آن كه مرجع صلاحیتدار ادامه نگاهداری عین كالا را تا تعیین  تكلیف نهایی لازم بداند.()
 ماده 35 ـ اشتغال كاركنان گمرك به امر تجارت یا حق العمل كاری و هر نوع حرفه دیگر كه با انجام وظیفه آنها در گمرك ارتباط داشته باشد ممنوع  است. متخلفین به حكم دادگاه اداری محكوم به اخراج از خدمت گمرك خواهند شد.
 ماده 36 ـ به تخلفات حق العمل كاران گمرك در مورد مقررات این قانون و آیین نامه آن در كمیسیون مذكور در ماده 30 رسیدگی و در صورت ثبوت  تخلف كمیسیون رأی به ابطال موقت یا دائم پروانه حق العمل كاری متخلف خواهد داد.
 تصمیم كمیسیون مانع تعقیب مرتكب در مراجع قانونی صلاحیتدار نخواهد بود.
معافیتها و ممنوعیتها
 ماده 38 (اصلاحی 6/11/1358) ـ كالایی كه به موجب قوانین مخصوص یا به موجب بندهای 1 و 2 و 3 و 9 و 10 و 11 و 12 و 13 و 14 ماده 37 با معافیت مرخص می شود در صورتی كه قبل از انقضاء ده سال از تاریخ ترخیص آن به  دیگری كه حق معافیت با همان شرایط را ندارد به هر عنوان واگذار شود باید حقوق گمركی و سود بازرگانی و عوارض آن با كسر مبلغی كه به  تناسب فرسودگی و استهلاك در نظر گرفته خواهد شد پرداخت شود.
هرگاه كالای مورد معافیت بدون پرداخت حقوق گمركی و سود بازرگانی و عوارض به دیگری انتقال داده شود و انتقال گیرنده قبل از اخذ مدارك مربوط  به حقوق گمركی و سود بازرگانی و عوارض، آن را تصرف كند آن كالا قاچاق محسوب و انتقال دهنده و انتقال گیرنده باید جریمه متعلق را  متضامناً پرداخت كنند.
 در مورد اتومبیلهای سواری كه توسط نمایندگان سیاسی خارجی مقیم ایران با معافیت وارد و به دیگری واگذار شود به شرط رعایت معامله متقابل این  مدت سه سال خواهد بود.()
 ماده 39 ـ حقوق گمركی و سود بازرگانی و عوارض قطعات و لوازم و موادی كه برای مصرف در ساخت یا مونتاژ یا بسته بندی اشیاء یا مواد یا  دستگاهها وارد می گردد در مواردی كه مشمول ردیفی از جدول تعرفه شود كه مأخذ حقوق گمركی و سود بازرگانی و عوارض آن بیشتر از مأخذ حقوق  گمركی و سود بازرگانی و عوارض شیء یا ماده یا دستگاه آماده باشد به  تشخیص و نظارت وزارت اقتصاد() به مأخذ حقوق گمركی و سود بازرگانی و  عوارض شیء یا ماده یا دستگاه آماده مربوط وصول خواهد شد.
 در صورتی كه این قبیل كالا به مصرف دیگر غیر از مصرف تعیین شده از طرف وزارت اقتصاد برسد عمل قاچاق محسوب می شود.
 تبصره ـ به منظور حمایت از صنایع داخلی دولت می تواند  به پیشنهاد وزارت اقتصاد در حقوق گمركی مربوط به مواد اولیه و قطعات ماشین آلات  صنعتی و كشاورزی و دستگاههای  الكتریك و  الكترونیك و وسائل حمل و نقل كه كارخانه های داخلی به كشور وارد و در آن كارخانه ها تكمیل و یا  سوار و یا ساخته می شود به میزان لازم تخفیف داده و یا به كلی معاف كند.
 ماده 40 ـ كالای مشروحه زیر ممنوع الورود می باشد:
1 ـ كالایی كه به موجب جدول تعرفه گمركی یا قوانین خاص، ممنوع الورود شناخته شده یا بشود.
2 ـ كالایی كه به موجب تصویب نامه های متكی به قانون غیر مجاز شناخته شده یا بشود در مدت اعتبار آن تصویب نامه ها.
3 ـ اسلحه جنگی و شكاری از هر قبیل، باروت، چاشنی، فشنگ، گلوله و سایر مهمات جنگی، دینامیت و مواد محترقه و منفجره مگر با موافقت  وزارت جنگ در هر مورد.
4 ـ مواد مخدر از هر قبیل مگر با موافقت وزارت بهداری در هر مورد.
5 ـ دستگاه مخصوص عكاسی و فیلمبرداری هوایی مگر با موافقت وزارت جنگ در هر مورد.
6 ـ دستگاههای فرستنده از هر نوع و قطعات متعلق به آنها مگر با موافقت وزارت پست و تلگراف و تلفن در هر مورد.
7 ـ صفحه گرامافون و نوار پر شده فیلم و كتاب كه به تشخیص وزارت فرهنگ و هنر مخالف نظم عمومی  یا شؤون ملی یا عفت عمومی  یا مذهب  رسمی كشور باشد.
8 ـ مجله، روزنامه، صور، علامات و هر نوع نوشته كه به تشخیص وزارت اطلاعات مخالف نظم عمومی  یا شؤون ملی یا عفت و یا مذهب رسمی كشور باشد.
9 ـ كالایی كه روی خود آنها یا روی لفاف آنها و یا در بارنامه و اسناد مربوط عبارت یا علامتی مخالف نظم عمومی  یا شؤون ملی یا عفت عمومی  و  یا مذهب رسمی كشور وجود داشته باشد.
10 ـ اسكناسهای خارجی كه در كشور مبداء از جریان قانونی خارج شده است. همچنین اسكناس و تمبر و نوار چسب ( باندرول) تقلبی و  ساختگی.
11 ـ بلیط بخت آزمایی.
12 ـ كالایی كه روی خود آنها و یا روی لفاف آنها نشانی یا نام بنگاه یا علامت یا مشخصات دیگری باشد كه موجبات اغفال خریدار و مصرف كننده  را نسبت به سازنده یا محل ساخت یا خواص یا مشخصات اصلی اجناس نامبرده فراهم كند.
 تبصره ـ ورود موقت ـ ترانزیت داخلی ـ ترانزیت خارجی و عمل انتقال ( ترانسبوردمان Transbordement) در مورد اشیاء مذكور در بند 3  بدون موافقت وزارت جنگ و در مورد اشیاء مذكور در بند 4 بدون موافقت وزارت بهداری در هر مورد ممنوع است.
 مـاده 44 ـ صدور اشیاء عتیقه و باستانی از كشور ممنوع است مگر با اجازه وزارت فرهنگ و هنر.()
مراجع رسیدگی به اختلافات گمركی
 ماده 51 (اصلاحی 3/11/1358، 23/10/1371 و 10/10/1374) ـ مرجع رسیدگی به اختلاف در تشخیص نوع كالا و تطبیق مشخصات آن با مندرجات تعرفه گمركی و سایر اختلافات ناشی از اجرای  مقررات گمركی و مقررات صادرات و واردات، كمیسیون رسیدگی به  اختلافات گمركی است. این كمیسیون از پنج نفر كارمند بصیر و مطلع به  امور گمركی به  انتخاب رئیس كل گمرك و یك نفر از كارمندان بصیر و مطلع وزارت امور اقتصادی و دارایی و یك نفر از كارمندان بصیر و مطلع وزارت بازرگانی به انتخاب وزراء مربوط  تشكیل می شود.
در صورت بروز اختلاف بین گمرك و صاحب كالا در طبقه بندی كالا یك نفر نماینده از وزارتخانه ذی ربط (بر حسب نوع كالا) به معرفی وزیر مربوط به اعضاء كمیسیون اضافه می شود.
 رأی كمیسیون در مواردی كه مابه الاختلاف بین مبلغ رأی و مبلغ مورد قبول مؤدی یا مورد مطالبه گمرك ایران پنج میلیون (000/000/5) ریال یا كمتر باشد، برای طرفین قطعی و لازم الاجراء است و  زائد بر پنج میلیون (000/000/5) ریال، همچنین در سایر موارد مذكور در این ماده رأی كمیسیون رسیدگی به اختلافات گمركی قابل تجدیدنظر است و طرفین می توانند ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ رأی كمیسیون تقاضای تجدیدنظر نمایند.
 ماده 52 (الحاقی 20/1/1359) ـ كمیسیون تجدیدنظر از یكی از صاحب منصبان عالی رتبه وزارت امور اقتصادی و دارایی به انتخاب وزیر متبوعه و یكی از قضات عالی رتبه وزارت  دادگستری به انتخاب وزیر متبوعه و یك نفر از صاحب منصبان وزارت بازرگانی به انتخاب وزیر متبوعه و یك نفر از اعضاء هیأت رئیسه اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران به انتخاب اتاق و رئیس كل گمرك ایران یا نماینده منتخب وی تشكیل می شود.
نماینده وزارت دارایی، ریاست كمیسیون تجدیدنظر را به عهده خواهد داشت. رأی كمیسیون تجدیدنظر قطعی و لازم الاجراء است.
تبصره1 (الحاقی 20/1/1359) ـ كسانی كه به عنوان عضو كمیسیون رسیدگی به اختلاف گمركی در مورد پرونده ای رأی داده باشند حق شركت در كمیسیون تجدیدنظر و رأی دادن در خصوص همان پرونده را ندارند.
 تبصره 2 (الحاقی 20/1/1359) ـ ترتیب انتخاب و مدت عضویت اعضاء كمیسیون رسیدگی به اختلافات گمركی و طرز تشكیل و اداره جلسات كمیسیون مزبور و تجدید نظر و همچنین نحوه رسیدگی به اختلافات و صدور آراء همان است كه در آیین نامه اجرائی قانون امور گمركی تعیین شده است. حداقل تشكیل جلسات كمیسیون تجدیدنظر در هفته 4 جلسه خواهد بود.
تبصره3 (الحاقی 20/1/1359) ـ آرای كمیسیون بدوی و تجدیدنظر فقط در خصوص امر رسیدگی شده قابل اجراء است.


Flag Counter
طراحی سایت